Home / Basında Tükoder / Tüketici Danışmanı Köşesi

Tüketici Danışmanı Köşesi

Birleşmiş Milletlere üye ülkeler, 15 Mart tarihini “Dünya Tüketici Hakları Günü” olarak
kabul etmiş, 15-21 Mart tarihleri arasını da Tüketici Hakları Haftası” olarak belirlemiştir. Bu
kapsamda; birçok etkinlikler yapılmakta ve tüketici hakları konusu, yazılı ve görsel basında
çokça yer almaktadır. Bu vesile ile Ege Politik Gazetesi yetkilileri sayesinde bu köşede
sizlerle buluşma imkanı bulmuş olduk. Öncelikle, sizlerle Evrensel Tüketici Hakları
konusunda sohbet edeceğiz. Birleşmiş Milletlere üye ülkelerin herhangi birinde yaşıyor da
olsanız, sizi yöneten siyasilerden aşağıda belirtilen konuları talep etmek hakkınız olduğunu
bilmenizi istiyoruz.

 

➢ Temel gereksinimlerinin karşılanması hakkı: Barınma, beslenme, ısınma,
aydınlanma, içecek ve kullanacak su bulma, haberleşme, ulaşım tüketicilerin en temel
ihtiyaçlarıdır. Her tüketici, bu temel ihtiyaçların karşılanmasını talep edebilmeli ve uygun
şekilde kullanabilmelidir.

➢ Sağlık ve güvenliğinin korunması hakkı: Satışa sunulan her türlü mal ve hizmetin
insan yaşamı ve sağlığı açısından kullanıcısına zarar vermeyecek durumda olmasıdır.

➢ Ekonomik çıkarlarının korunması hakkı: Tüketiciye kıyaslama imkanı verecek çeşitte
mal ve hizmetin en uygun fiyattan sunulması, satış sonrası her türlü teknik destek ve
servis hizmetlerinin yeterli düzeyde olması yanında; satıcının kötü niyetine karşı
korunmasıdır. Rekabetin tam olarak işlemediği pazarlarda devlet tarafından aksaklıların
giderilmesi için yapacağı düzenlemeler ile uygun kalite ve fiyatlarda mal ve hizmetlerin
tüketicilere sunulmasının sağlanmasıdır.

 Bilgilendirilme hakkı: Tüketicinin mal ve hizmeti satın alırken doğru karar
verebilmesinin sağlanması için tüketicinin gerekli bilgilere ulaşabilmesi ve zararlı, yanıltıcı
reklamdan, etiketten, ambalajdan korunmasıdır.

➢ Eğitilme hakkı: Tüketicilerin kendi hak ve yararlarını koruyabilmesi, tüketici bilincine
sahip olması için eğitim kurumlarında eğitilmesidir.

➢ Tazmin edilme, Satın alınan mal veya hizmetten dolayı tüketicinin uğramış olduğu
zararın giderilmesi, satın alınan malın ayıplı (bozuk, eksik, hatalı vb.) çıkması durumunda,
ayıplı malın geri alınması, yenisi ile değiştirilmesi, kusurlu hizmetin yeniden görülmesi,
gerekirse tazminat ödenmesi hakkıdır.

➢ Temsil edilme hakkı: Tüketicilerin haklarını kullanılabilmeleri ve koruyabilmeleri,
mağduriyetlerinin giderilmesinde bir araya gelerek güç birliği oluşturmaları ve hükümetlerin
ekonomik ve siyasi politikaların da dikkate alınma ve kamu kurumlarında temsil
edilebilmesidir.

 Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı: Sağlık koşullarına uygun bir çevrede yaşama,
çevresel tehlikelerden korunma, günümüz ve gelecek nesiller için doğanın korunması
hakkıdır.

 Sürdürülebilir Tüketimin Sağlanması hakkı: Yaşam biçimini sahip olduğu ürünlerle
ifade eden bireylerin sayısının hızla yükseldiği toplumlara “tüketim toplumu” demek
mümkündür. Dolayısı ile tüketime bağlı üretim politikalarını yerli ve milli çerçevede ele almak, üretimin aşırı tüketimi karşılayamadığı durumlarda tüketici davranışlarının
değiştirilmesini öngörmektedir.

 Elektronik Ticarette Tüketicinin Korunması hakkı: Genel ağ (internet) üzerinden
yürütülen e-ticaret, mobil bankacılık, e-devlet vb. uygulamalarda tüketicilere ait bilgilerin
güvenliğinin sağlanması, korsan yazılım-siber saldırı- internet korsanlarına karşı
tüketicilerin korunması için alınması gereken tedbirleri kapsar.

Şimdide biz tüketicilerin evrensel tüketici haklarını kullanmamız konusunda yasalar
ne diyor ona bakalım.

Anayasamızın 2. Maddesi;
• ….toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına
saygılı, …. demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.

Anayasamızın 167. Maddesi;
• Devlet,…….piyasalarda fiili ve anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve
kartelleşmeyi önler.

Anayasamızın 171. Maddesi;
• Devlet, milli ekonominin yararlarını dikkate alarak, öncelikle üretimin artırılmasını
ve tüketicinin korunmasını amaçlayan kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri
alır.

Anayasamızın 172. Maddesi;
• Devlet, tüketicileri koruyucu ve aydınlatıcı tedbirleri alır, tüketicilerin kendilerini
koruyucu girişimlerini teşvik eder.

Sevgili yurttaşlar, hepimiz potansiyel birer tüketiciyiz. Çarşıda, pazarda, mağazada,
internet üzerinde, pazarlamacılar aracılığıyla birçok ürün piyasaya arz edilmekte,
ihtiyaçlarımızı en ekonomik ve uzun süre kullanabilecek şekilde tedarik etme gayreti
içerisinde hareket etmekteyiz.

Serbest piyasa koşullarında ihtiyaçlarımızı tedarik ederken, 28 Mayıs 2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) tüketicileri korumaktadır. Bu yasa, Avrupa Birliği müzakereleri kapsamında çıkarılan uyum yasalarından biri olup, AB tüketici mevzuatı ile %98 oranında uyumlu olduğunu söyleyebiliriz. Yani, AB üyesi ülkelerdeki tüketiciler nasıl korunuyorsa Türkiye’de de aynı şekilde korunuyor. En önemli fark, Avrupa’da alıcı ile satıcı arasında çıkan sorunlarda uzlaşma kültürünün ön plana çıktığını görüyoruz. Yani, müşteri memnuniyeti odaklı bir yaklaşım söz konusu. Bizdeki durum ise şöyle. Mevcut yasa, tüketicinin hak ve menfaatleri ile satıcının sorumluluk ve ödevlerini kesin çizgilerle belirlemiş olmasına rağmen, satıcılar tarafından tüketici haklarının göz ardı edilerek savsaklaması veya nereye baş vurursan vur anlayışının ülkemizde hakim olduğunu görmekteyiz. Bu durum ise, tüketicileri yormakta ve enerjimizi tüketmektedir.

 

Bilinçli tüketici olmak zorundayız.
Alışverişe başlamadan öncehak ve menfaatlerimizi bilmeli, karşılaştığımız sorunlarda gerekli adımları atarak haklarımızı korumalıyız. Alış verişi yaptıktan sonra karşımıza çıkan sorunlarda acaba haklarım nedir? Şeklinde sorgulama gayreti içerisine girmek yanlış bir davranış şekli olmaktadır. Çünkü, alış veriş esnasında almamız gereken önlemlerde gecikmiş veya eksik işlem tesis etmiş olabilmekteyiz.

 

Bu sayımızda, evrensel tüketici hakları ve tüketicilerin korunması ile ilgili yasal
düzenlemeleri tanıttık. Bir sonraki buluşmamızda, ayıplı mal konusuna değineceğiz. Bizi
takip etmeye devam edin… Kamu yararına dernek statüsünde olan TükoDer her zaman
yanınızda…

Sorularınız için;
Salı-Çarşamba- Cuma günleri 10.30:16.30 saatleri arasında 4454487-4456700
numaralı telefonlardan ulaşabilirsiniz.

iztukoder@gmail.com e-posta adresine yazabilirsiniz.
Facebook grup : TükoDer Bilgi Platformu (İzmir)

Bunu Gördünüz mü ?

Basından; Noter olmadan ev satın almayın

Tüketiciyi Koruma Derneği (TükoDer) Başkanı Aziz Koçal, son günlerde kamuoyunca bilinen, sıkça reklamları yapılan büyük …